Главная › ISO 20022 халықаралық стандарты

ISO 20022 халықаралық стандарты

ISO 20022 халықаралық стандарты

Бұған дейін Қазақстанның төлем жүйелерінде SWIFT (МТ форматтары) форматындағы хабарламалар қолданылған. Ақпаратты осы форматтарда беру белгілі бір ақпаратты қосуға мүмкіндік беретін тиісті өрістер арқылы жүзеге асырылды, олардың мөлшері таңбалардың белгіленген санымен шектелді. Мұндай форматтар икемді болмады және қосымша ақпарат беру үшін төлем жүйелерін де, оның қатысушыларының ақпараттық жүйелерін де жетілдіру қажет болды. Сонымен қатар, SWIFT банкаралық хабарламалар жүйесі қазіргі уақытта қолданылатын SWIFT MT хабарламаларынан ISO 20022 әдіснамасы бойынша жасалған SWIFT MX форматындағы хабарламаларға көшуді жоспарлады.

ISO 20022 стандарты-бұл төлемдер және (немесе) ақша аударымдары кезінде банктер мен қаржы ұйымдары өзара алмасатын қаржылық хабарламалардың бірыңғай ережелері мен форматтарын белгілейтін халықаралық стандарт. Стандарттың әдістемесі электрондық қаржылық хабарламалармен алмасуға арналған бизнес-процестерді, сондай-ақ электрондық хабарламалардың бірыңғай форматтарын бірыңғай модельдеуді және жобалауды көздейді. Бұл стандарт қаржы нарығының әртүрлі субъектілері үшін қажетті қосымша ақпаратты төлем хабарламаларында қосуға және беруге, халықаралық (трансшекаралық) төлемдерді бірыңғай форматта жүзеге асыруға, төлем хабарламасын ел ішінде пайдаланылатын хабарламалардың форматтарына (стандарттарына) түрлендірудің қажеттілігінсіз, сондай-ақ қаржы секторында электрондық құжаттарды қолдану аясын кеңейтуге мүмкіндік береді.

2014 жылдан 2025 жылға дейінгі кезеңде «ҚРҰБ Ұлттық төлем корпорациясы» АҚ ҚР Ұлттық Банкімен, қаржы нарығына қатысушылармен және мемлекеттік органдармен бірлесіп Қазақстан Республикасының аумағында төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру кезінде ISO 20022 халықаралық стандартын енгізу бойынша үлкен жұмыс жүргізді. ISO 20022 жобасын іске асыру Ұлттық Банк Басқармасының 30.11.2020 жылғы №133 қаулысымен бекітілген Қазақстанның ұлттық төлем жүйесін дамытудың 2025 жылға дейінгі бағдарламасы шеңберінде жүзеге асырылды,

ISO 20022 стандартын енгізу мақсатында іс-шаралар іске асырылды:

  • ЕАЭО кеңістігінде ортақ төлем кеңістігін дамыту мақсатында ЕАЭО-ға қатысушы елдердің ұлттық банктерінің қатысуымен жұмыс тобы құрылды
  • ISO 20022 жобасының Тұжырымдамасы және ISO 20022 стандартын енгізу жөніндегі іс-шаралар жоспары бекітілді
  • Ұлттық заңнамаға сәйкес ISO 20022 стандартының әлемдік тәжірибесі мен бейімделуіне талдау жүргізілді
  • Қазақстан Республикасының төлем жүйелеріне ISO 20022 халықаралық стандартын енгізу жөніндегі жұмыс тобы бекітілді
  • МТ және МХ форматтағы хабарламалар типтерінің сәйкестік кестесі, төлем және ақпараттық хабарламалар типтері бойынша жаңа форматтар бойынша мысалдар әзірленді
  • Мемлекеттік органдар мен қаржы ұйымдарының төлем жүйелері мен ақпараттық жүйелерінің бағдарламалық-техникалық кешені жаңғыртылды
  • ISO 20022 стандартының әдіснамасына сәйкес төлем құжаттарының нысандары және электрондық хабарламалардың форматтары (шаблондары) бекітілді
  • Мемлекеттік ақпараттық жүйелерде («СӘИЖ» АЖ, «ААЖ» АЖ, «Электрондық үкімет» төлем шлюзі) пайдаланылатын электрондық хабарламалардың форматтары келісілді
  • Консультациялық және әдіснамалық көмек көрсетілді, ISO 20022 стандартының әдіснамасын қолдану мәселелері бойынша мемлекеттік органдар, төлем жүйелеріне қатысушылар үшін оқыту вебинарлары өткізілді

2025 жылғы 13 қаңтарда Қазақстан бір мезгілде төлемдерді және (немесе) ақша аударымдарын жүзеге асыру кезінде ISO 20022 халықаралық стандартын пайдалануға көшті. Орталық Азия кеңістігінде Қазақстан қаржы саласындағы электрондық хабарламалардың жаңа және әмбебап форматтарына көшкен алғашқы ел болды.

Қазір Қазақстанда ISO 20022 халықаралық стандартын пайдалануға көшумен бірге:

  • төлемдерді өңдеуді стандарттау және автоматтандыру есебінен ұлттық төлем жүйелерінің тиімділігін, қаржылық қызметтерді тұтынушылардың есеп айырысу жылдамдығы мен қауіпсіздігін одан әрі арттыру қамтамасыз етілді;
  • төлем хабарламаларының жаңа форматтары төлемдер ағындарының ашықтығын және оның қатысушыларын дәл сәйкестендіруді қамтамасыз етеді, өйткені олар үшін немесе олардың пайдасына іс жүзінде төлем және (немесе) ақша аударымы жүзеге асырылса, ақпараттың кең спектрін, оның ішінде басқа тұлғалар бойынша беруге мүмкіндік береді;
  • хабарламалардың төлем форматтары әлемдік стандарттарға сәйкес келеді және халықаралық төлемдерді жүргізу кезінде төлем хабарламаларын ескірген форматтан екіншісіне трансформациялауды жүзеге асыруды талап етпейді;
  • бірыңғай формат бойынша трансшекаралық есеп айырысуларды жүргізу елдің қаржы инфрақұрылымын одан әрі дамыту үшін халықаралық қаржы институттары арасындағы интеграциялық қатынастарды кеңейтуге және үйлестіруге мүмкіндік береді.
  1. ЕАЭО шеңберінде әзірленген құжаттама  <- құжаттамаcы бар мұрағатты жүктеу
  2. МТ және МХ форматтарының сәйкестік кестесі   <- кестені жүктеу
  3. ISO 20022 терминдерінің глоссарийі  <- глоссарийді жүктеу
  4. Бекітілген «ҚРҰБ ҰТК» АҚІНҚ   <-  ІНҚ мұрағатын жүкте
  5. Xsd төлем хабарламаларының схемасы   <- схемалары бар мұрағатты  жүктеу
  6. Xsd ақпараттық хабарламалар схемасы   < — схемалары бар мұрағатты  жүктеу
  7. Хабарламалардың мысалдары   <- мысалдары бар мұрағатты жүктеу

ISO 20022 стандартының әдіснамасы мәселелері бойынша байланыс деректері: +7 (727) 2979192, +7 (727) 2979128

 

Меню