Қазақстан кибер алаяқтықпен жүйелі күресті күшейтуде. Антифрод форумында не талқыладық?

Опубликовано: 8 апреля, 2026 в 6:40 пп

Категории: Без рубрики

Қазақстанда кибералаяқтық жекелеген оқыс оқиғалар шеңберінен шығып, азаматтардың қаржылық және жеке қауіпсіздігіне жүйелі қауіпке айналды. Мұндай қорытындыға мемлекеттік органдар, қаржы секторы, құқық қорғау құрылымдары, IT-индустрия және халықаралық ұйымдар өкілдерін біріктірген «Қазақстанның киберқаржылық қалқаны» антифрод-форумының қатысушылары келді.

Форумға қатысушылардың деректеріне сәйкес, 2025 жылы 26,3 мың интернет-алаяқтық фактісі тіркелген, бұл өткен жылмен салыстырғанда 86,1%-ға артық. Бұл ретте алаяқтық схемалар барған сайын ұйымдасқан әрі трансұлттық сипат алып келеді.

Елімізде кибералаяқтыққа қарсы іс-қимылдың көпдеңгейлі жүйесі қалыптасты, оның негізгі элементі – Қазақстан Республикасы Ұлттық банкі Ұлттық төлем корпорациясының Антифрод-орталығы.

Антифрод-орталық өңір үшін бірегей құралға айналды. Оның тиімділігі «бір бөлме» қағидатына негізделген: банктер, байланыс операторлары және құқық қорғау органдары бірыңғай контурда жұмыс істейді. Бұл формат тек жекелеген операцияларды тоқтатуға ғана емес, 2025 жыл қорытындысы бойынша алаяқтық типологияларын жүйелеуге, орташа чек деңгейін анықтауға, тізбектердегі әлсіз тұстарды айқындауға және одан әрі даму бағыттарын белгілеуге мүмкіндік берді.

Сонымен қатар, операциялар қаражат есептен шығарылғанға дейін тоқтатылған алдын алынған жағдайлар көбіне жария кеңістікте көрінбейді, ал қоғам назары негізінен залал келтірілген оқиғаларға шоғырланады. Бұл кибералаяқтықпен күрестің тиімділігіне қатысты қабылдауда белгілі бір алшақтық қалыптастырады.

Форумның негізгі екпіні ден қою моделінен проактивті қорғауға көшу болды. Қатысушылар цифрлық нарық қатысушылары арасында антифрод жүйелерін кеңінен енгізу, Антифрод-орталыққа қатысушылар шеңберін ұлғайту және антифрод ережелерін күшейту үшін деректер алмасуды дамыту қажеттігін атап өтті.

Осы тәсілдерді дамыту аясында Антифрод-орталықты кезең-кезеңімен жетілдіру жоспарланған. Бұл қылмыстық қудалау органдарының жұмысын оңтайландыру үшін жасанды интеллект агенттерін енгізуді, төлем жүйелері деңгейінде транзакциялық антифродты екінші қорғаныс желісі ретінде іске қосуды, цифрлық нарық қатысушыларын (цифрлық активтер провайдерлері мен маркетплейстерді) қосу, сондай-ақ көршілес мемлекеттердің антифрод-орталықтарымен өзара іс-қимылды дамыту шараларын қамтиды.

«Бүгінгі басты міндет – кибералаяқтықпен күресті операция жасалғанға дейінгі кезеңге көшіру. Біз банктер, телеком-операторлар және құқық қорғау органдары бірыңғай контур ретінде жұмыс істейтін, ал шешімдер нақты уақытқа жақын режимде қабылданатын жүйені қалыптастырып жатырмыз. Предиктивті модельге көшу алаяқтықты факт емес, әрекет деңгейінде тоқтатуға мүмкіндік береді», – деп атап өтті ҚР ҰБ ҰТК Алаяқтыққа қарсы іс-қимыл департаментінің директоры Айнура Измайлова.

Форумның негізгі қорытындысы – кибералаяқтыққа қарсы тиімді күрес тек мемлекет, қаржы секторы, телеком-операторлар және қоғам арасындағы толық үйлесім жағдайында ғана мүмкін. Бұл жүйеде ҰТК Антифрод-орталығы нақты уақыт режимінде деректер алмасуды және жедел әрекет етуді қамтамасыз ететін интегратор ретінде әрекет етеді.

Қатысушылар кибералаяқтыққа қатысты кең тараған мифтерді де талқылады. Ұсынылған деректер қаржы ұйымдарының миллиардтаған теңге көлеміндегі залалды алдын алып отырғанын, құқық қорғау органдарының нәтижелілігі артып келе жатқанын, ал дропперлік үшін жауапкершіліктің енгізілуі жаңа құқық қолдану тәжірибесін қалыптастырып жатқанын көрсетті. Сонымен қатар, киберқылмыс барған сайын ұйымдасқан трансұлттық сипатқа ие болуда.

Азаматтардың рөліне ерекше назар аударылды: алаяқтық схемаларды тани алатын қазақстандықтардың үлесі 62,9%-ға жетті. Жүйенің тұрақтылығы халықтың цифрлық сауаттылығы мен киберқауіпсіздік мәдениетіне тікелей байланысты.

Форум қорытындысы бойынша мемлекеттік органдарға, Ұлттық банкке, қаржы институттарына және халықаралық ұйымдарға жолданатын қарар қабылданды. Құжат кибералаяқтықпен күресті ұлттық қауіпсіздіктің басым бағыты ретінде айқындап, азаматтар мен экономиканы қорғауды күшейту жөніндегі нақты шараларды белгілейді.

 

 

БАҚ өкілдері толығырақ ақпаратты мына телефон арқылы ала алады

+7 (775) 84-66-814

Akmayev.D@npck.kz

Цифрлық теңге: енгізу нәтижелері

Опубликовано: 12 марта, 2026 в 1:25 пп

Категории: Жаңалықтар мен баспасөз хабарламалары,Новости и пресс-релизы

Ұлттық төлем корпорациясы мен Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2025 жылғы «Цифрлық теңге» жобасын дамыту туралы қорытынды баяндамасын жариялады. Құжат тұғырнаманы тәжірибелік-өнеркәсіптік пайдалану кезеңінің қорытындысын шығарады және ұлттық цифрлық валютаны өнеркәсіптік пайдалануға көшуге негіз болған негізгі жетістіктерді тіркейді.

2025 жыл ішінде жобаның негізгі фокусы цифрлық теңгені пайдаланудың практикалық сценарийлерін кеңейтуге және платформаны қолданыстағы қаржы және мемлекеттік инфрақұрылымға ықпалдастыруға бағытталды. Пилоттық жобалар нақты экономикалық процестерде бағдарламаланатын төлемдердің жұмысын тексеруге және платформаның технологиялық тұрақтылығын растауға мүмкіндік берді.

Негізгі бағыттардың бірі мемлекеттің қатысуымен жүргізілетін төлемдерде цифрлық теңгенің қолданылуы болды. Барлығы цифрлық теңгенің пилоттық жобалары шеңберінде 2025 жылдың соңына қарай қолданудың сегіз сценарийі іске асырылды. Платформа инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруды, мемлекеттік сатып алуды іске асыруды, кәсіпкерлікті қолдауды және басқа да бірқатар мемлекеттік бағдарламаларды қоса алғанда, түрлі сценарийлерде бюджет қаражатын мақсатты пайдалануды қамтамасыз ету үшін пайдаланылды. Бағдарламаланатын тетіктерді қолдану қаражат қозғалысының ашықтығын қамтамасыз етуге және бюджет шығыстарын басқаруды арттыруға мүмкіндік берді.

Пайдалану аясында платформада 336,6 млрд цифрлық теңге шығарылып, мыңнан астам транзакция жүргізілді. Алынған нәтижелер платформаның технологиялық және операциялық өміршеңдігін және оның кеңейтуге дайындығын растады.

2025 жылы да «Цифрлық ҚҚС» сценарийін дамыту жалғасты. Осы жоба шеңберінде қосылған құн салығының сомасы төлем жүргізу кезінде автоматты түрде таңбаланады және жеткізу тізбегі бойынша кейінгі есеп айырысулар үшін немесе салықты мемлекетке аудару үшін ғана пайдаланылуы мүмкін. Шешімнің архитектурасы төлемдерді электрондық шот-фактуралармен байланыстыруға және операциялардың толассыз цифрлық ізін қалыптастыруға мүмкіндік береді, бұл салықтық әкімшілендірудің ашықтығын арттырады және ҚҚС қайтаруды жеделдетеді.

Бағдарламаланатын төлемдер тетігін дамыту жылдың маңызды нәтижесі болды. Пилоттық жобалар шеңберінде платформаның екі базалық құралы — қаражатты «таңбалау» және төлемдерді «холдирлеу» сынақтан өткізілді. Біріншісі қаражатты пайдалану шарттарын белгілеуге және олардың жеткізушілер тізбегі бойынша қозғалысын бақылауға мүмкіндік береді, екіншісі — расталған оқиғалар басталған кезде, мысалы мәмілені тіркегеннен немесе шарт талаптарын орындағаннан кейін төлемдерді автоматты түрде орындауға мүмкіндік береді.

2025 жылы жұмыстың жеке бағыты орталық банктердің цифрлық валюталарын пайдалана отырып, трансшекаралық төлемдер мүмкіндіктерін зерттеумен байланысты болды. Халықаралық есеп айырысуларды жеделдету үшін цифрлық валюталарды қолдану әлеуетін растайтын әртүрлі юрисдикциядағы платформалардың өзара іс-қимыл сценарийлеріне алдын ала зерттеулер мен технологиялық тесттер жүргізілді.

Жүргізілген жұмыстар цифрлық теңге платформасын дамудың келесі кезеңіне — өнеркәсіптік пайдалануға көшуге дайындауға мүмкіндік берді. Пилоттық жобалардың тәжірибесі ұлттық цифрлық валюта бюджеттік процестерде, салықтық әкімшілендіруде және төлемдердің жоғары ашықтығы мен автоматтандырылуы талап етілетін басқа да салаларда тиімді қолданыла алатынын көрсетті.

Жарияланған баяндама осы кезеңнің нәтижелерін тіркейді және қолданыстағы сценарийлерді кеңейтуді, бағдарламаланатын ақша базасында жаңа сервистерді дамытуды және қаржы нарығының қатысушыларымен өзара іс-қимылды кеңейтуді қоса алғанда, цифрлық теңгенің экожүйесін одан әрі дамыту бағыттарын айқындайды.

 

БАҚ өкілдері толығырақ ақпаратты мына телефон арқылы ала алады:

+7 (775) 84-66-814

Akmayev.D@npck.kz

 

Цифрлық теңге: қорытынды баяндама 2025

Опубликовано: 11 марта, 2026 в 6:13 пп

Категории: Аналитика

Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі және Қазақстанның Ұлттық төлем корпорациясы Қазақстан Республикасында цифрлық валютаны енгізу бойынша «Цифрлық теңге: қорытынды баяндама 2025» қорытынды баяндаманың жарияланғанын хабарлайды.

Баяндаманы жүктеу

Бұл құжатта 2025 жылдың соңындағы жоба «Цифрлық теңге» бойынша жұмыстың нәтижелері, оның ішінде мемлекет қатысатын төлем сценарийлерін масштабтау нәтижелері, реттеу мен бизнес-процестердің тиісті дамуы, пилоттық жобалар арқылы алынған тәжірибе және ашық мәселелер ұсынылған.

Есепте сондай-ақ ЦT экожүйесінің одан әрі эволюциясының бағыттары және платформаның екі жылдық пилоттық өнеркәсіптік жұмысы барысында жасалған негізгі тұжырымдар көрсетілген.

2025 жылғы жұмыс мақсатты пилоттық жобалар мен шектеулі сценарийлерден орталықтандырылған төлемдердің ұлттық төлем инфрақұрылымына ЦТ толық интеграциялануына көшуге, мемлекет қатысатын төлемдерде ЦТ қолданылуын кеңейтуге және ЦТ  платформасының толық өнеркәсіптік жұмысын іске қосуға дайындауға бағытталған.

2025 жылы сондай-ақ ОБЦВ негізінде трансшекаралық төлемдер мәселелеріне және перспективалы бөлшек сценарийлерді дамытуға ерекше назар аударылды. Алынған нәтижелер Қазақстанның ұлттық цифрлық қаржылық инфрақұрылымының іргелі элементтерінің бірі ретінде ЦТ-ның үлкен әлеуетін көрсетеді.

Жүргізілген жұмыстар сондай-ақ ЦТ платформасының технологиялық және операциялық өміршеңдігін және оның өнеркәсіптік пайдалануға дайындығын растады. Бұдан басқа, 2025 жылы бағдарламалылық және смарт-келісімшарттарды іске асыру саласындағы ЦТ   жүйенің функционалдылығын одан әрі дамыту бағыттары айқындалды.

Қол жеткізілген нәтижелер Мемлекет басшысының тапсырмасы шеңберінде мемлекеттік шығыстардың барлық түрлеріне енгізу үшін ЦТ платформасын масштабтауға дайын екенін мәлімдеуге мүмкіндік береді: тиісті Жол картасы 2026 жылғы сәуірде ұсынылатын болады.

«ҰТК» АҚ Басқарма Төрағасының орынбасары Асель Марченко «Құрмет» орденімен марапатталды

Опубликовано: 10 марта, 2026 в 4:39 пп

Категории: Жаңалықтар мен баспасөз хабарламалары

«Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ұлттық төлем корпорациясы» АҚ Басқарма Төрағасының орынбасары Асель Марченко «Құрмет» ордені — мемлекеттік марапатымен марапатталды. Марапатты Қазақстан Республикасы Президентінің атынан Алматы қаласының әкімі Дархан Сатыбалды табыс етті.

«ҰТК» АҚ-да Асель Маратовна төлем инфрақұрылымының үздіксіз жұмыс істеуіне және төлем жүйелерінің қолжетімділігіне жауап береді. Оның басшылығымен қаржы операцияларының жылдамдығы мен қауіпсіздігін арттыру, жаңа цифрлық технологияларды енгізу бойынша жобалар іске асырылуда, бұл азаматтар мен бизнес үшін тұрақты банкаралық өзара іс-қимылды және миллиондаған транзакцияларды күнделікті өңдеуді қамтамасыз етеді.

Қаржы инфрақұрылымының тәуелсіздігі және төлемдердің қауіпсіздігі Қазақстанның цифрлық егемендігі мен ұлттық экономиканың орнықтылығының маңызды құрамдас бөлігі болып табылады.

«ҰТК» АҚ командасы Асель Маратовнаға жоғары мемлекеттік наградасымен құттықтап, одан әрі табыстар мен жаңа кәсіби жетістіктер тілейді

Банкаралық жедел төлем жүйесіндегі жаңа банктер

Опубликовано: 19 февраля, 2026 в 3:21 пп

Категории: Жаңалықтар мен баспасөз хабарламалары

Банкаралық жедел төлем жүйесінде жаңа қатысушылар пайда болды. Енді 12 банктің клиенттері жүйенің басқа  банктеріне телефон нөмірі арқылы ақша аудара алады. Аударым шоттың деректемелерін енгізбестен тез жүзеге асырылады: контактіні таңдап, мобильді қосымшадағы операцияны растау жеткілікті.

Банкаралық жедел төлем жүйесін ұлттық төлем корпорациясы әзірлеген және ұлттық цифрлық қаржы инфрақұрылымының негізгі компоненттерінің бірі болып табылады. Ол ел ішінде ыңғайлы, жылдам және қауіпсіз бөлшек сауда аударымдарын дамытуға бағытталған.

БЖТЖ:

  • банктер арасында телефон нөмірі бойынша аударымдарды жүзеге асыруға;
  • банктер арасында хабар алмасудың бірыңғай стандартын қамтамасыз етуге;
  • банкаралық бөлшек төлемдердің ашықтығы мен қауіпсіздігін арттыруға;
  • операцияларды өңдеу уақытын қысқартуға мүмкіндік береді.

«БЖТЖ дамыту — елдің заманауи, тұрақты және технологиялық тәуелсіз төлем инфрақұрылымын құру стратегиясының бөлігі. Жүйе банктердің мобильдік қосымшалары арасындағы инфрақұрылымдық «көпір» болып табылады, технологиялық үйлесімділікті және жедел төлем ақпаратымен алмасуды қамтамасыз етеді», — деп атап өтті Ұлттық төлем корпорациясының Басқарма Төрағасы Жанар Самаева.

Бүгінгі таңда Банкаралық жедел төлем жүйесіне:

  • Банк ЦентрКредит
  • Фридом Банк Казахстан
  • Қазақстан Халық Банкі
  • Bereke Bank
  • Altyn Bank
  • Bank RBK
  • Хоум Кредит Банк
  • Forte Bank
  • KMF Банк
  • Alatau City Bank
  • Еуразиялық Банк
  • Nurbank қосылған

Алғашқы қатысушы банктер қосылған сәттен бастап телефон нөмірі бойынша банкаралық аударымдар көлемінің тұрақты өсуі байқалады. Бұл клиенттер арасында сервистің сұранысын және ұлттық төлем инфрақұрылымына деген сенімнің жоғары деңгейін растайды.

Қазіргі уақытта бірқатар банктер тестілеу және техникалық интеграция кезеңінен өтуде.

Жаңа қатысушыларды қосу жүйенің қамтылуын кеңейтеді және телефон нөмірі бойынша аударымдарды бүкіл ел бойынша клиенттердің одан да көп санына қолжетімді етеді.

Жалпы нарық үшін бұл сервистер бәсекелестігін күшейтуді, қаржылық қолжетімділікті арттыруды, қолма-қол ақшасыз есеп айырысулар үшін кедергілерді азайтуды білдіреді.

Банкаралық жедел төлем жүйесін дамыту — бұл банктер арасындағы қаражатты аудару хабарлама жіберу сияқты қарапайым болатын бірыңғай цифрлық төлем кеңістігін қалыптастырудың дәйекті қадамы.

 

Банкаралық жедел төлем жүйесіндегі жаңа банктер

Толығырақ ақпаратты БАҚ өкілдері телефоны арқылы ала алады: +7 (775) 84-66-814

Akmayev.D@npck.kz

Ұлттық төлем корпорациясының Директорлар Кеңесі құрамындағы өзгерістер туралы

Опубликовано: 9 января, 2026 в 4:21 пп

Категории: Жаңалықтар мен баспасөз хабарламалары

Қазақстанның ұлттық төлем корпорациясында Директорлар кеңесінің жаңартылған құрамы қалыптастырылды. Оның жұмысына жаңа қатысушылар — Ерлан Ашықбеков пен Асқар Жамбакин кірді. Олардың келуі төлем инфрақұрылымын, цифрлық технологияларды және корпоративтік басқаруды дамыту саласындағы ҰТК-ның стратегиялық сараптамасын күшейтеді.

Кеңес құрамын жаңартудың негізгі бағыты-инновациялар бағытын күшейту және ұлттық төлем жүйесін тұрақты дамыту. Экономиканы белсенді цифрландыру жағдайында төлем шешімдерінің тезірек, ыңғайлы және қауіпсіз болуы өте маңызды. ҰТК-ның жаңартылған Директорлар кеңесі заманауи төлем технологияларын енгізуге, цифрлық сервистерді дамытуға, клиенттерді алаяқтықтан қорғауға және халық пен бизнес үшін қолма-қол ақшасыз есеп айырысу мүмкіндіктерін кеңейтуге назар аударатын болады.

«Біздің мақсатымыз-болашақтың сын-тегеуріндеріне жауап беруге және ел экономикасының дамуын қолдауға қабілетті сенімді, технологиялық және қолжетімді төлем экожүйесін құру. Біз инновацияларға, соның ішінде жасанды интеллектке негізделген шешімдерді қолдануға, сондай-ақ интеллектуалды басқару жүйелерін және төлем қауіпсіздігін дамытуға баса назар аударамыз. Сондықтан кеңес құрамына нарықты терең түсінетін және күрделі инфрақұрылымдық жобаларды іске асыруда  тәжірибесі мол  сарапшылар кірді»«, — деп атап өтті Ұлттық төлем корпорациясының Директорлар кеңесінің Төрағасы Бинур Жаленов.

«Ұлттық төлем корпорациясы үшін қаржы нарығының қатысушыларымен және сыртқы сарапшылар мен контрагенттермен ашық және кәсіби диалог құру аса маңызды. Директорлар кеңесінің жаңартылған құрамы осы өзара іс-қимылды күшейтуге және төлем инфрақұрылымын дамытуға неғұрлым кешенді тәсілді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті Ұлттық төлем корпорациясының Басқарма Төрағасы Жанар Самаева

Бұдан басқа, Директорлар кеңесінің жаңартылған құрамы ұлттық төлем инфрақұрылымын дамытуды және Қазақстанның қаржы нарығының негізгі қатысушысы — сенімді, технологиялық және клиентке бағдарланған ҰТК рөлін күшейтуді жалғастырады.

Ерлан Ашықбеков — төлем жүйелері және қаржы технологиялары саласындағы жетекші мамандардың бірі. Оның кәсіби қызметі төлем инфрақұрылымын дамытумен, заманауи цифрлық сервистерді енгізумен және қолма-қол ақшасыз операциялардың қауіпсіздігін арттырумен байланысты. Ал төлем тетіктері мен банкаралық өзара іс-қимылды жетілдірудегі елеулі тәжірибе нарық үшін жаңа стандарттарды қалыптастыруға және дамытуға мүмкіндік береді.

Асқар Жамбакин-корпоративтік және мемлекеттік секторларда және ірі компаниялардың стратегиялық дамуында көп жылдық тәжірибесі бар басқарушы. Ол бизнес-процестердің тиімділігіне, тұрақты өсуге және цифрлық инновацияларды енгізуге маманданған. Оның директорлар кеңесінің жұмысына қатысуы корпоративтік басқару жүйесін одан әрі нығайтуға және цифрландыру саласындағы ұзақ мерзімді стратегиялық бастамаларды іске асыруға ықпал ететін болады.

Сондай-ақ, Директорлар кеңесі құрамындағы жұмысты Асқар Смағұлов жалғастырады. Оның корпоративтік басқаруды дамытуға және ұзақ мерзімді өсу стратегияларын қалыптастыруға баса назар аудара отырып, қаржы нарығы ұйымдарында үлкен тәжірибесі бар. Оның мамандануы корпоративтік құрылымдарды дамытумен, инвестициялық қызметпен және ауқымды активтерді басқарумен, соның ішінде бөлшек сауда және девелопмент саласында байланысты.

Ұлттық төлем корпорациясы Петр Трабинский мен Кит Гейбелге Директорлар Кеңесі құрамындағы жемісті жұмысы, жауапкершілігі мен сараптамалық көзқарасы үшін алғыс білдіреді және кәсіби қызметтің жаңа салаларында табыс тілейді.

 

Ұлттық төлем корпорациясының Директорлар Кеңесі құрамындағы өзгерістер туралы

БАҚ өкілдері толығырақ ақпаратты мына телефоны арқылы ала алады:  +7 (775) 84-66-814

Akmayev.D@npck.kz